به گزارش خبرنگار مهر، در آغاز ابوالحسن مختاباد منتقد و مجری جلسه ، سید محمد ساعد (آهنگساز و نوازنده سنتور)،محمدرضا فیاضی (آهنگساز) و همچنین محسن نامجو به روی صحنه آمدند و فیاض به عنوان نخستین سخنران در خصوص نقد آثار محسن نامجو گفت : صحبت کردن از موسیقی دهه 80 و حضور پدیده ای به نام محسن نامجو هم آسان و هم سخت است به این معنا که ماهیت دوگانه آثار وی از جنبه های متفاوت و متغییر عرصه های خلاقیت وی قابل بررسی است.

وی در ادامه به توضیح فاکتورهای مطرح شده در آهنگسازی آلبوم "ترنج" اشاره کرد و گفت : واقعیت این است که حوزه پیرا موسیقایی فعالیت این آهنگساز در خور اهمیت است و برای بیان این مطلب بایستی چشم انداز کلی از موسیقی ایران در دهه گذشته را به طور موشکافانه مطرح کرد به همین دلیل است که معتقدم صحبت کردن از جنبه های مختلف و قدرت خلق و آفرینندگی ایشان سخت و دشوار است و از سوی دیگر صحبت کردن از آثار او به لحاظ فراوانی مخاطب و همچنین بررسی چگونگی به وجود آمدن موج تازه در دهه 80 آسان است.

این منتقد در ادامه افزود : در بررسی چرایی به وجود آمدن یک جریان تازه در حوزه موسیقی در درجه اول باید فاکتورهایی چون چگونگی برقراری ارتباط با جامعه و نهادهایی که پیش برنده حضور موسیقی در جامعه هستند،نحوه برقراری ارتباط موسیقیدان با جامعه و همچنین سایر موسیقیدان ها با موسیقی مورد نظر را مورد بررسی قرار داد.

 برقراری ارتباط از سوی موسیقیدان با جامعه خود در دهه های گذشته بسیار ضعیف بوده است و حالا پس از گذشت سال ها هنرمندی جوان که از دل همین اجتماع بیرون آمده حرف نسل خودش را می زند و طبعا مخاطب های بسیاری را نیز دارد در واقع نامجو ارتباط با اجتماع را در بیانی تازه از موسیقی به دست آورده است به همین دلیل معتقدم مجموع آثار نامجو به ویژه آلبوم "ترنج " را می توان در خود نامجو و نسل او جستجو کرد.

پس از پایان صحبتهای فیاض قطعه ای از " ترنج" برای حاضرین در سالن پخش شد و ادامه جلسه نقد و بررسی این آلبوم به سید محمد ساعد محول شد.

این آهنگساز گفت : انسان های مختلف با هر سطح شنیداری از هنر موسیقی بدون شک دارای قضاوت های متفاوت هستند و هرگاه میان دو فرد که آشنایی آنها به موسیقی هم از جهت علمی و هم تجربی با یکدیگر اختلاف های بسیاری دارد اختلاف نظر بسیاری به وجود می آید؛ عامل دوم عادت است در واقع شخص با تلقین ، خود را به شنیدن اثری عادت می دهد و تنها به گونه ای مشخص از موسیقی گوش می دهد و موسیقی نامجو و میزان پسند آن در میان مخاطب از نوع دوم یعنی عادت به شنیدن موسیقی خاص این آهنگساز است.

در ادامه این نشست صحبتهای محمد ساعد علی رغم تذکر مجری جلسه مبنی بر عدم بیان مباحث نظری از سوی تماشاگران حاضر در سالن قطع شد و تریبون به محسن نامجو واگذار شد؛ وی در ابتدا به انتشار غیر قانونی مجموع آثار خود اشاره کرد و گفت : به جز آلبوم "ترنج" که مجوز رسمی از وزارت ارشاد دارد بقیه قطعات به طور غیر رسمی در دسترس مردم قرار گرفته است به گونه ای که تمام این آثار به شکل آزمایشی با تکنوازی سه تار انجام شده بود و یک روز به خودم آمدم و دیدم که مجموع اتودهایی که برای کار زده بودم در دست مردم است و همه حرف از این آثار می زنند.

موقعیت من مانند نقاشی است که یک یا دو تابلو با دو تاش رنگی بر بوم کشیده و یک مرتبه به خودش می آید و می بیند که تابلوها به سرقت رفته و سر از موزه هنرهای معاصر در آورده و مورد پسند همه قرار گرفته است در واقع همه شما که در این جمع حضور دارید و تمام کسانی که نیستند و آثار مرا گوش می دهند مرا کشتید و صدایم را خالی کردید ولی این کشته شدن صدا زیادهم بد نبود و فهمیدم که مجموع تحقیق های من در حوزه موسیقی که همه زندگی مرا پر کرده با این همه استقبال نمره قبولی گرفته است.

نامجو در پاسخ به این سئوال که در با اشعار حافظ و یا مولانا شوخی شده و به نوعی این اشعار جدی در لحن آوازی شما به مضحکه گرفته شده است گفت : همانطور که گفتم مجموع این مدلاسیون ها و آواز های خوانده شده آزمایشی و همراه با آزمون و خطا بوده است و اشعار مولانا و یا حافظ در این قطعات هم مورد آزمایش قرار گرفته اند؛ ضمن اینکه شاعران بزرگی چون مولانا و حافظ بخشی از گنجینه های کهن ادبی ما هستند و همه ما حق داریم به سهم خود از این اشعار استفاده کنیم به همین دلیل هم من از سهم خودم از این اشعار استفاده کردم و به طور آگاهانه ابیات آنها را مورد آزمون و خطا قرار داده ام .

در ادامه محمد سریر گفت:نفس حضور جوانانی مثل شما در این جلسه نشان دهنده توانایی محسن نامجو است چراکه هدف اصلی هر هنر برقراری ارتباط با مخاطب است و خوشبختانه این آهنگساز جوان به خوبی توانسته این ارتباط را با نسل خودش برقرار کند .

سریربا بیان این مطلب در جلسه نقد نغمه در خصوص ویژگی آثار نامجو افزود : مجموع شناخت من از نامجو بیانگر این مطلب است که او در محدوده کار خود با آگاهی و اشراف کامل به موضوع صحبت می کند و به خوبی می تواند از مجموع آثارش دفاع کند و من خوشحالم از این همه استقبال برای موسیقی و همچنین بسیارخرسندم که اشعار مولانا ،حافظ و خواجوی کرمانی به زبانی که مردم دوست دارند بیان شده است.

سید عباس سجادی مدیر موسسه نغمه شهرنیز با ذکر مثالی از وضعیت ترانه و شعرهای قبل و بعد از دوره مشروطیت به چگونگی به وجود آمدن موج تازه در موسیقی با آثار نامجو اشاره کرد و گفت : بررسی چگونگی پدید آمدن شعر در عصر مشروطه به ویژه پدیدآمدن ترانه و تصنیف نشان دهنده ضرورت اجتماعی است به این معنا که در سالهای قبل از مشروطیت شاعران خودشان را تافته جدا بافته می دانستند و در برج عاج خود فارغ از مسائل و مصائب مردم می نشستند و شعر می گفتند در نتیجه مردم به ترانه های کوچه و بازاری پناه می بردند و در حال حاضر هم وضع به همین منوال است و در مقایسه آن دوران با امروزمتوجه می شویم که بخشی از چرایی به وجود آمدن موجی به نام نامجو با همه آثارش به خود هنرمندان موسیقی و سیاستگذاران فرهنگی  برمی گردد در واقع نوع تصمیم گیری آنها و نادیده گرفتن نیاز مخاطب و نسل جوان در طول زمان باعث ایجاد خلاء هایی در حوزه موسیقی شده است و در این میان امثال نامجو از این خلاء و کمبودها پرده برداری کرده اند.

وی افزود:حدود سه دهه است که مدام حرف از موسیقی فاخر می زنیم ولی تا کنون هیچ تعریفی از موسیقی فاخر ارائه داده نشده است بنابراین پدیده هایی مثل نامجو از یک طرف و کم کاری موسیقیدان های ایرانی از سوی دیگر باعث به وجود آمدن موج تازه ای از موسیقی در نسل جوان و البته موسیقی ایرانی شده است و متاسفانه حتی در جلسات نقد و بررسی بسیاری از هنرمندانی که داعیه موسیقی اصیل ایرانی دارند شرکت نمی کنند و یا اگر هم هستند حرف نمی زنند و مسائل را مطرح نمی کنند .

*در حاشیه 

-سیزدهمین نشست مجموعه نقد نغمه یکی از شلوغ ترین جلسات نقد و بررسی در حوزه موسیقی بود که به دلیل همین ازدحام مجری جلسه نتوانست آنگونه که باید جلسه را مدیریت کند.

-بیان مباحث نظری و خواندن متن دست نویس توسط محمد ساعد منتقد حاضر در جلسه اعتراض حاضرین را برانگیخت و مختاباد مجری جلسه از ساعد خواست که صحبت های خود را به صورت مصداقی با ارائه مثال بیان کند که ساعد از بیان مصداق های نقد خود امتناع کرد و از ادامه بحث خودداری کرد .     

-جمعیت حاضر در سالن نامجو را با عناوین مختلف مورد تشویق های پی در پی قرار می دادند که این مسئله اعتراض مهمانان را برانگیخت و فاضل جمشیدی مدیر اجرایی جلسه پشت تریبون آمد و متذکر شد که حاضرین در سالن به جلسه نقد و بررسی آمده اند نه کنسرت محسن نامجو .

-هنگام پخش هر قطعه از آلبوم نامجو سالن تاریک می شد و حاضرین ضمن زمزمه کردن ترانه به طور دسته جمعنی دوربینها و موبایل های خود را روشن می کردند و از نور آنها در تاریکی استفاده می کردند.

-هیچ یک از کارشناسان به طور موضوعی و مشخص درباره آلبوم "ترنج" صحبت نکردند و جلسه دیروز هیچ شباهتی به جلسه نقد و بررسی نداشت.

-حسین پرنیا آهنگساز در اعتراض به روند برگزاری جلسه و نحوه پرسش و پاسخ های حاضران در خصوص آلبوم "ترنج" گفت : آقای نامجو کار جدیدی ارائه ندادند، نه ریتم جدید و نه محتوای جدید، ایشان برداشتی از موسیقی های پاپ و راک و بلوز داشتند و یک آواز ناقصی هم از موسیقی سنتی ارائه دادند. کوک سه تار در آثار ایشان ایراد دارد و در واقع از کوک خارج است ؛ ضمن اینکه جلسه امروز به نقد نرسید و بیشتر به جنجال شبیه بود.

- محسن نامجو در پاسخ پرنیا گفت: در حدود هشتاد قطعه موسیقی تا کنون ساخته ام که هنوز فرصت اجرا پیدا نکرده اند و در خصوص ایراد جنابعالی عرض می کنم که از این تعداد، کوک سه تار در 35 قطعه به عمد خارج است چون من با کوک های متعارف ساز نمی زنم و به همین دلیل صداها به گوش امثال شما غریبه می آید.